Zomer en het Vuur element

Zomer: Ga naar buiten en geniet

Voor de Chinezen gaat het seizoen Zomer al begin mei van start. Een seizoen gevuld met energie, lange dagen en zonneschijn. Dit is het meest yange seizoen van het jaar. In het boek van de Gele Keizer werd al aangetekend dat men de yange energie zou moeten cultiveren in de lente en in de zomer, en de yinne energie zou moeten beschermen in het najaar en winter.

Het seizoen zomer hoort binnen de 5 elementenleer bij het element vuur dat ook resoneert met de organen hart (Xin) en pericardium(Xin Bao), Dunne darm (Xiao Chang) driewarmer (San Jiao) en met de tong. Andere zaken die binnen de 5 elementen onder vuur vallen zijn: de kleur rood, de smaak bitter, de emotie vreugde/lachen, de spraak, de richting Zuid en opwaartse energie. Vuur staat ook voor uitbereiding, groei en bloei, activiteit, creativiteit, heersen en besluiten.

Het Vuur element symboliseert maximale activiteit en groot yang, dat betekent dat het de tijd van warmte is, maar ook van naar buiten gaan, en naar buiten bewegende energie, in ons leven en in de natuur. In ons lichaam worden het hart, ons mentale en emotionele bewustzijn en onze geest beheerst door het vuur element. Om gezond te blijven is het goed om hier in dit seizoen extra aandacht aan te schenken. Geniet van het leven! Dit is een tijd om onze geest te voeden en te kalmeren, en het grootste potentieel van ons leven te realiseren, wanneer we lekker buiten genieten van de warme zomerdagen en zwoele avonden

Het hart is de “zetel” van de ziel en geeft uitdrukking aan liefde, enthousiasme, warmte in menselijke relaties en bewustzijn.

Een gezond hart is essentieel om zuurstofrijk bloed goed door het lichaam te pompen en het weerspiegelt zich in een goede conditie van de bloedvaten. In de Chinese geneeskunde, staat mentale activiteit in verband met het hart en daarom ook met ons geheugen, denkprocessen en emotioneel welzijn. Als het vuur element in balans is, is het hart gezond en sterk, de geest kalm en heeft men een scherpe geest, een goed geheugen en goede nachtrust.

Als het vuur uit balans is, ontbreekt het ons aan vreugde (depressie) of is er een overmaat aan vreugde (manie). Een disbalans uit zich o.a. als een slecht geheugen, hartkloppingen, agitatie, nervositeit, brandend maagzuur, en slapeloosheid.

Tips voor de gezondheid in de zomer
Om zomerkwalen te voorkomen en in harmonie te leven met dit seizoen, adviseren oude Chinese artsen om in de ochtend eerder op te staan, tussen de middag te rusten en in de avond later naar bed te gaan. Drink voldoende en voeg scherpe smaken aan de voeding toe. Vermijdt woede, blijf kalm en in balans. Onder de stijgende temperatuur is ons lichaam vooral gevoelig voor geaccumuleerde warmte en vocht. De verhoogde stofwisseling veroorzaakt veel transpiratie, ten koste van Qi (vitale energie) en lichaamsvloeistof. Bepaalde voedingsmiddelen en dranken kunnen het lichaam helpen afkoelen en houdt de symptomen van de zomerhitte in bedwang, terwijl andere voedingsmiddelen deze kunnen verergeren.

Eet salades op warme dagen
Omdat in de zomer indigestie gemakkelijk de kop op steekt, wordt een licht en minder vet dieet sterk aanbevolen. Het is het perfect seizoen om wat verkoelend, yin voedsel te introduceren in je dieet. De Chinezen zien seizoen gebondenheid van voeding in een complex licht. Binnen de TCM (Traditional Chinese Medicine) wordt voeding geclassificeerd volgens zijn energetische kwaliteiten van temperatuur, de smaak, en het vermogen om te bevochtigen en het lichaam te versterken. Voeding met koele en koude-eigenschappen kan hitte klaren, toxines reduceren en lichaamsvloeistoffen genereren.

Kortom, bepaalde voedingsmiddelen worden als te yang of te warm gezien, om te eten tijdens de warmere maanden, terwijl anderen worden gewaardeerd voor hun yin vermogen om het lichaam in de hitte van de zomer te koelen. Onze grootouders wisten al dat je verwarmende stamppotten en erwtensoepen niet in de zomer moest eten, maar dat deze voorbehouden waren voor de winter. Over het algemeen is het doel om een interne balans te vinden tussen yinne en yange krachten binnen het lichaam. Een ijsje op zijn tijd op een hete dag is natuurlijk niet erg. Maar overdaad schaadt.
In het algemeen neigen verkoelende voedingsmiddelen naar het groene einde van het spectrum – sla, komkommer en waterkers zijn enkele voorbeelden. Maar weinig groenten zijn verwarmend. Vis en zeevruchten zijn verkoelend, terwijl de meeste vleessoorten verwarmend zijn.
Hier zijn enkele suggesties om je de hele zomer lang koel en in balans te houden. Deze groenten en vruchten zullen je helpen om je lichaam aan te passen aan de temperatuur en je te beschermen tijdens de lange, warme zomerdagen:

Groenten als asperge, spruiten, bamboescheuten, paksoi, broccoli, Chinese kool, maïs, komkommer, witte champignons, peultjes, spinazie, waterkers, venkel, zeewier en mung bonen. Denk bij fruit aan: watermeloen, aardbeien, bittermeloen, druiven, abrikoos, citroen, perzik, sinaasappel. En kruiden als koriander, munt en dille.

Zoals gezegd, zoek de balans. Alleen koel of koud eten is ook niet gezond. Zorg ook voor neutrale voeding en wanneer het weer wat koeler wordt, combineer de salade met verwarmende zaken als gerookte zalm, spek of mosterd door de dressing. Maar vergeet niet om ook worteltjes te eten. Stoffen in wortels zorgen ervoor dat je huid beter bestand is tegen de straling van de zon.

Andere tips voor het zomerseizoen
Houd een kan water met schijfjes citroen en komkommer bij de hand en drink het gedurende de dag. Op hele warme dagen doet een pot chrysantenbloesemthee wonderen. Deze lest erge dorst en wordt ook gebruikt bij milde zonnesteek verschijnselen. Eet met mate. Over consumptie, in het bijzonder van verkoelende voedingsmiddelen, kan leiden tot indigestie, traagheid en eventueel diarree. Laat je voedsel niet te lang staan. Het warme weer verhoogt de kans op voedselbederf. Eet zo min mogelijk zuivel, zwaar, vettig, en gefrituurd voedsel.